Politics

Alzheimer. Wkrótce na rynek trafią długo oczekiwane leki – Nauka




Choroba Alzheimera a rola lekarza POZ


Według szacunków, w naszym kraju chorych na alzheimera może być nawet 580 tys. osób. Prognozy przewidują, że liczba osób w wieku senioralnym z demencją spowodowaną chorobą Alzheimera może się podwoić i w 2050 roku osiągnąć poziom ponad 1,2 mln osób. Niezbędne jest więc opracowanie i wdrożenie systemu badań przesiewowych, które pozwoliłyby wcześnie wykryć chorobę i wcześnie rozpocząć leczenie. Opóźnienie diagnozy lub jej brak odbiorą pacjentowi dostęp do leczenia spowalniającego przebieg choroby w momencie, kiedy takie terapie będą już w Polsce dostępne.


W Polsce średnio od zgłoszenia się pacjenta do lekarza POZ do rozpoznania choroby Alzheimera mijają dwa lata. To jeden z najgorszych wyników w Europie. Tymczasem poprawa wczesnej diagnostyki i szybkie wdrożenie farmakoterapii pomogłoby średnio o dwa lata wydłużyć czas samodzielnego funkcjonowania chorego i zmniejszyć liczbę osób w najbardziej nasilonych stadiach otępienia.


W Polsce brakuje systemowych rozwiązań odpowiadających potrzebom osób z chorobą Alzheimera. System opieki zdrowotnej wobec tej gruby chorych stosuje standardy leczenia dla ogółu osób starszych. Z najnowszego raportu PEX PharmaSequence „Choroba Alzheimera. Wyzwanie Zdrowotne oraz ekonomiczne obciążenie w starzejącym się społeczeństwie” wynika, że większość lekarzy POZ nie przeprowadza badania stanu funkcji poznawczych pacjenta w wieku senioralnym. Stąd tak niski poziom wykrywalności choroby Alzheimera w Polsce. Wykrywamy to schorzenie jedynie u 20 proc. chorych, a na świecie – u 45 proc.


– Już na etapie lekarza rodzinnego konieczne jest zwiększenie czujności na wczesne objawy i skierowanie pacjenta do poradni specjalistycznej w celu weryfikacji rozpoznania – mówi dr Małgorzata Gałązka-Sobotka, dziekan Centrum Kształcenia Podyplomowego, dyrektor Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia oraz Center of Value Based Healthcare, Uczelnia Łazarskiego.


Tymczasem z danych NFZ wynika, że w 2019 r. z opieki finansowanej przez płatnika publicznego korzystało tylko 236,3 tys. pacjentów z rozpoznaniem choroby Alzheimera i innych chorób pokrewnych. Większość pacjentów, którym udzielono minimum jednego świadczenia finansowanego ze środków publicznych, była pod opieką jedynie lekarza rodzinnego i nie korzystała z ambulatoryjnej lub szpitalnej opieki specjalistycznej. W 2019 r. najwięcej pacjentów, bo ponad 62 proc., skorzystało z opieki POZ, niespełna 16 proc. chorych miało konsultacje specjalistyczne w ramach AOS, a z konsultacji psychiatrycznej skorzystało ok. 14 proc. – zauważa dr Małgorzata Gałązka-Sobotka



Choroba Alzheimera – testy i edukacja


Niezbędne jest wprowadzenie badań przesiewowych – testu zegara oraz skali oceny stanu psychicznego, a do przedobjawowego wykrycia choroby – biomarkerów oraz badania genetyczne. Z kolei techniki obrazowania mózgu pozwalają na stwierdzenie obecności złogów białkowych korelujących z utratą pamięci. – Biorąc pod uwagę to, że ubytki w mózgu zaczynają powstawać na długo przed tym, zanim pojawiają się pierwsze objawy choroby, częstsze sięganie po te metody pozwoli na szybką identyfikację pacjentów dotkniętych chorobą Alzheimera. I na wstrzymanie lub istotne spowolnienie przebiegu choroby u tych pacjentów – uważa prof. Konrad Rejdak, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.


Zdaniem Zbigniewa Tomczaka, przewodniczącego Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera, konieczne jest nie tylko zwiększenie dostępności do diagnostycznych testów przesiewowych i leczenia, ale też pogłębienie i upowszechnienie specjalistycznej wiedzy medycznej i profilaktycznej, wprowadzenie standaryzacji badań, profesjonalizacji opieki, racjonalizacji kosztów i zapewnienie stabilności świadczeń. – Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej powinny stworzyć jednolity system, aby zmniejszyć zarówno zachorowalność na Alzheimera, jak i tempo przyrostu osób chorych – podkreśla Zbigniew Tomczak, który od lat opiekuje się żoną chorą na alzheimera.


– Wczesna diagnoza i leczenie mają ogromny, pozytywny wpływ na przebieg choroby oraz lepsze efekty zdrowotne i racjonalizację kosztów. Inwestycje w badania i poprawę opieki nad chorymi z chorobami neurologicznymi nie tylko zwiększą oczekiwaną długość życia i zmniejszą cierpienie, ale również przyniosą znaczące oszczędności w zakresie systemów ochrony zdrowia i opieki socjalnej. Uwzględnienie istotnych kosztów społecznych choroby Alzheimera powinno być elementem procesów decyzyjnych dotyczących finansowania publicznego i ustalania cen interwencji zdrowotnych – podkreśla dr Małgorzata Gałązka-Sobotka.



Choroba Alzheimera. Zmiany tkanki mózgowej


Choroba Alzheimera to choroba neurodegeneracyjna, która prowadzi do otępienia. Cierpią na nią głównie osoby po 65. roku życia i zazwyczaj trwa 8-20 lat. Co trzy sekundy na świecie ktoś zapada na chorobę Alzheimera lub inną formę otępienia. Choroby te znajdują się obecnie w pierwszej dziesiątce przyczyn zgonów na świecie.


W przebiegu choroby dochodzi do odkładania się nieprawidłowych złogów β-amyloidu oraz nadmiernego ufosforylowania białka tau, a nieprawidłowości patologiczne pojawiają się ok. 10-20 lat przed widocznymi objawami zaburzeń funkcji poznawczych. Wraz z rozwojem choroby postępują zaburzenia funkcji poznawczych i powiększa się otępienie, co uniemożliwia pacjentowi samodzielne funkcjonowanie. Osoba dotknięta chorobą wymaga wsparcia osób trzecich, która zwiększa się wraz z upływem czasu i rozwojem choroby. Pacjent w zaawansowanym stanie potrzebuje już opieki praktycznie całodobowej.


Patogeneza choroby Alzheimera nie została jeszcze jednoznacznie określona. Wiadomo jednak, że w rozwoju choroby zasadniczą rolę odgrywają czynniki środowiskowe i uwarunkowania genetyczne. Wśród nich wymienia się m.in. poziom wykształcenia (dłuższy okres nauki powoduje późniejsze wystąpienie objawów klinicznych), choroby układu krążenia, występowanie choroby Alzheimera w rodzinie, samotne życie i brak kontaktów społecznych oraz urazy głowy.


Czytaj także: Tak wygląda opieka nad żoną chorą na alzheimera



Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published.

close